نماتد هاي مولد سيست (Cyst Nematodes)
نماتد هاي مولد سيست (Cyst Nematodes)نماتد هاي مولد سيست بيماريهاي متنوعي را اكثراً در مناطق گرم دنيا ايجاد مي كنند دو جنسGloboderaوHeterodera مولد سيست روي گياهان شناخته شده اند. برخي گونه هادر مناطق جغرافيائي خاصي از دنيا فعاليت دارند به تعداد اندكي از گونه هاي گياهي حمله ميكنند ،درحاليكه برخي ديگردر سطح وسيعي از ميز بانهاي گياهي را حمله ميكنند و انتشار جهاني دارند.
(Potato Cyst Nematode)G.rostchiensisروي سيب زميني ،گوجه فرنگي و بادامجان سيست ايجاد ميكند ولي روي سيب زميني خسارت آن بيشتر استHeterodera avenea. نماتدسيست غلات، H.glycinsنماتد سيست سويا، H.tabacum نماتد سيست توتون ،H.trifolii نماتد سيست شبدر و H.schachtiiنماتدسيست چندر قند ميباشد .وجه تشخيص گياهان آلوده به اين نماتد ها ،وجود سيست روي ريشه ها ،افشان شدن ريشه ها و توليد ريشه هاي فرعي زياد مي باشد .
نماتد مولد سيست چغندر قند Heterodera schachtii
اين نماتد علاوه بر چغندر قند به اسفناج وخاجيان (Crucifers) نيز حمله ميكند ولي روي چغندر قند خسارت بيشتري مي زند.و باعث كاهش 50-25درصدمحصول، خصوصا در مناطق گرم ومرطوب دنيا وارد مي كند.در ايران در بسياري مناطق مانند خراسان، فارس ،اصفهان،و آزربايجان غربي خسارات زيادي به چغندرقند وارد ميكند .اين نماتد باعث افزايش خسارات ناشي از ساير عوامل بيماري زامانند Cercosporaو Rhizoctoniaوويروسهاي چغندر قند نيز ميگردد.
علائم بيماري : آلودگي مزارع چغندر در مرحله اوليه موضعي است وبوته هاي آلوده دچار كم رشدي وزردي شده واغلب پژمرده ميشوند.روي ريشه اصلي ياغده چغندر قند كه رشدكمي دارد،ريشكهاي فرعي وظريف زيادي تشكيل ميشوند وسيست هاي سفيد رنگ به اندازه سرسنجاق روي آنها ديده ميشوند كه بعداً قهوه اي ميشوند.در مزرعه آلوده چغندر قند آلودگي بصورت رگه هاي كوچك ويا لكه اي ازگياهان پژمرده وياگياهان مسن كوتوله مشاهده مي شوند.
درنماتدمولدسيست چغندر قند، تخمهاپس از تشكيل در بدن نماتدماده ليموئي شكل باقي مانده كه به آن سيست ميگويند.وتخمها پس از توليد ديواره خارجي بدن نماتد سفت ومحكم مي شود ونماتد ازطريق سيست هاي پر از تخم زمستانگذراني ميكند وحتي تا12سال هم ميتواند در خاك دوام داشته باشد.
كنترل بيماري
1- تناوب زراعي درازمدت8-7ساله ميتواند مؤثر باشد.2-كاشت زودتراز موعدگياهان ،طوري كه در دمائي كه نماتدهادرآن كم وبيش غير فعال هستند،گياه رشد كافي كرده باشد.3-تناوب زراعي بهتر است باغلات ،يونجه ،حبوبات ، سيب زميني وپياز ،خربزه، هندوانه وكدو انجام شود.
(Potato Cyst Nematode)G.rostchiensisروي سيب زميني ،گوجه فرنگي و بادامجان سيست ايجاد ميكند ولي روي سيب زميني خسارت آن بيشتر استHeterodera avenea. نماتدسيست غلات، H.glycinsنماتد سيست سويا، H.tabacum نماتد سيست توتون ،H.trifolii نماتد سيست شبدر و H.schachtiiنماتدسيست چندر قند ميباشد .وجه تشخيص گياهان آلوده به اين نماتد ها ،وجود سيست روي ريشه ها ،افشان شدن ريشه ها و توليد ريشه هاي فرعي زياد مي باشد .
نماتد مولد سيست چغندر قند Heterodera schachtii
اين نماتد علاوه بر چغندر قند به اسفناج وخاجيان (Crucifers) نيز حمله ميكند ولي روي چغندر قند خسارت بيشتري مي زند.و باعث كاهش 50-25درصدمحصول، خصوصا در مناطق گرم ومرطوب دنيا وارد مي كند.در ايران در بسياري مناطق مانند خراسان، فارس ،اصفهان،و آزربايجان غربي خسارات زيادي به چغندرقند وارد ميكند .اين نماتد باعث افزايش خسارات ناشي از ساير عوامل بيماري زامانند Cercosporaو Rhizoctoniaوويروسهاي چغندر قند نيز ميگردد.
علائم بيماري : آلودگي مزارع چغندر در مرحله اوليه موضعي است وبوته هاي آلوده دچار كم رشدي وزردي شده واغلب پژمرده ميشوند.روي ريشه اصلي ياغده چغندر قند كه رشدكمي دارد،ريشكهاي فرعي وظريف زيادي تشكيل ميشوند وسيست هاي سفيد رنگ به اندازه سرسنجاق روي آنها ديده ميشوند كه بعداً قهوه اي ميشوند.در مزرعه آلوده چغندر قند آلودگي بصورت رگه هاي كوچك ويا لكه اي ازگياهان پژمرده وياگياهان مسن كوتوله مشاهده مي شوند.
درنماتدمولدسيست چغندر قند، تخمهاپس از تشكيل در بدن نماتدماده ليموئي شكل باقي مانده كه به آن سيست ميگويند.وتخمها پس از توليد ديواره خارجي بدن نماتد سفت ومحكم مي شود ونماتد ازطريق سيست هاي پر از تخم زمستانگذراني ميكند وحتي تا12سال هم ميتواند در خاك دوام داشته باشد.
كنترل بيماري
1- تناوب زراعي درازمدت8-7ساله ميتواند مؤثر باشد.2-كاشت زودتراز موعدگياهان ،طوري كه در دمائي كه نماتدهادرآن كم وبيش غير فعال هستند،گياه رشد كافي كرده باشد.3-تناوب زراعي بهتر است باغلات ،يونجه ،حبوبات ، سيب زميني وپياز ،خربزه، هندوانه وكدو انجام شود.
این وبلاگ توسط نورالدین سلطانی یلمه دانشجوی رشته ی بیماری شناسی گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نوشته میشود.